Het vakbondsvraagstuk

4.1. De Inhoud van de arbeidersstrijd

Met het aannemen van een openlijke anti-arbeidershouding van de vakbonden, zijn de wilde, anti-vakbondsstakingen in alle landen steeds talrijker geworden. Ze zijn de praktische uiting van de tegenstelling proletariaat-vakbonden en weerspiegelen de toenemende bewustwording van het kapitalistische karakter van deze organisaties. Maar wat is de betekenis van deze strijd?

Er bestaat in de vakbondswereld een ‘kritische’ tak: ultralinks. Ze nemen de voornaamste vergissingen van de Derde Internationale voor hun rekening, ze beoefenen tegenwoordig de tactiek van verdediging van en deelname aan de vakbonden die ze als arbeidersorganisaties beschouwen, terwijl ze hun voortdurende “vergissingen’ bekritiseren. Ze stellen zich tot taak de vakbonden te ‘ontbureaucratiseren’ door het heroveren van leidende posities.

2.1. Het verval van het kapitalisme

Aan het begin van de twintigste eeuw beginnen de omstandigheden te verdwijnen die de ongelooflijke bloei van het kapitalisme mogelijk hadden gemaakt. De schepping van de wereldmarkt is voltooid. Hierdoor verscherpen zich de tegenstellingen tussen de kapitalistische mogendheden om de overheersing van de markten. De noodzaak om afzetgebieden voor hun productie te vinden groeit sneller dan het absorptievermogen van de wereldmarkt.

1.1. Coalities en vakbonden in de negentiende eeuw

Marx vat de kern van het proces van vorming van de eerste arbeidersorganisaties als volgt samen:

Met de campagnes over het vermeende ‘bankroet van het kommunisme’, die volgden op de ineenstorting van het Oostblok in 1989, slaagde de heersende klasse erin het bewustzijn van het proletariaat een zware klap toe te brengen. Een tegenslag waardoor de vakbonden in de ogen van de arbeidersklasse een zeker krediet konden terugwinnen, een krediet dat zij in de jaren 1970 en 1980 grotendeels waren kwijtgeraakt door de sabotage van de strijd.

Een eeuw geleden vochten de arbeiders in de straten om de heersende klasse het bestaansrecht van hun vakbondsorganisaties af te dwingen. Vandaag strijden de regeringen van de heersende klasse om te voorkomen dat de strijdende arbeiders aan het vakbondsapparaat voorbijgaan en deze organisaties de rug toekeren.

In de 19e eeuw was de verovering van het recht om zich te organiseren in coalities en vakbonden een van de fundamentele doelen van de arbeidersstrijd.

Deze brochure, die voor het eerst werd gepubliceerd in 1974, laat zien hoe de vakbonden sinds het begin van de 20e eeuw instrumenten zijn geworden van de burgerlijke staat tegen de ontwikkeling van de arbeidersstrijd. Het benadrukt dat het proletariaat zijn strijd in eigen hand moet nemen om de ketenen van het corporatisme en alle verdelingen te doorbreken, die door de vakbondsidelogie in al zijn vormen in stand wordt gehouden